www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


III. Abant toplantısı notları

Demokratik hukuk devleti

Öncelikle usul hakkında kısaca durmak istiyorum. Ana konu demokratik hukuk devleti. Demokratik hukuk devleti kavramını açabilmek için bazı maddeleri arkadaşlar ön hazırlık olarak bir metin halinde yazmışlar. Bu maddeleri teker teker okuyup her biri üzerinde konuşursak, geçmiş tecrübelerden biliyorum ki bunu bugün derleyip toparlayamayız. Arkadaşlarımızın çoğu akademisyendir. Konuları anlatırken akademik tahlillere giriştikleri takdirde amacın dışına çıkarız. Bu toplantının amacı, akademik bir tartışma değil. Böyle yaparsak işin içinden çıkamayız ve zamanında tamamlayamayız. Bu sebeple şunu teklif ediyorum: Demokratik hukuk devleti tanımını, olmazsa olmaz şartlarını ortaya koyalım. Türkiye'deki uygulamayı, bu uygulama ile demokratik hukuk devleti kavramının uyan ve uymayan yönlerini ortaya koyalım ve tekliflerimizi yani yapılması lazım geleni ifade edelim diyorum. Bu çerçevede yürütürsek eğer müzakereleri, daha derli toplu gider ve zamanında bitirebiliriz. Usul hakkında görüşlerim bu.

Şimdi biraz da bu toplantının amacını nazar-ı itibare alarak meseleleri ele almamız gerektiğini, gerek demokrasi, gerek cumhuriyet, ekonomi ve bunların birbiriyle ilişkisi gibi mevzuları, mesela bugün dünyada uygulanan ve bilinen demokrasi ve hukukun problemleri, o halde demokrasi ve mevcut hukuk dışında bir sistemin düşünülmesi gibi, insanı daha mutlu kılacak mevzuların ele alınması mümkün olmakla beraber onlar bizim toplantının amacını aşar. Bu toplantıda istişare edilen iki hususun önemli ve acil olduğunu düşünüyorum. Bunlardan bir tanesi, toplumumuzdaki bölünmüşlük, Soli Bey'in "kültürel çatlak" dediği başka arkadaşların başka ifadelerle ortaya koyduğu bu meselenin nasıl aşılabileceği mevzuu. İkincisi devleti ve ekonomiyi, bu anlamda iktidarda olan insanların biraz sonra adını koyacağım gerekçelerlebugün dünyada tutulan, kabul edilen, evrensel bir kabule mazhar olan demokrasi anlayışı, hukukun üstünlüğü anlayışı ve demokratik hukuk devleti anlayışına ters düşen bir tutumları, bir baskıları var. Bu baskıdan da sadece İslamcılar, dinciler değil, başkaları da zarar görüyor. Bu baskıyı, bu zalimâne, bu gayri insani, gayri hukuki baskıyı ortadan kaldırmak için neler yapabiliriz? Bu iki husus bu toplantıda amil oluyor. Bu pratik cepheyi gözümüzden uzak tutmamamız gerekiyor. Bu toplantıda akademik yönden ziyade bu pratik yön -tabii benim algılayışıma göre- ön plandadır.

Onun için şöyle demiştim: demokratik hukuk devletini yeniden keşfetmek, bir adı demokratik hukuk devleti olmayan yönetim biçimi teklif etmek yerine bizden daha değerli ya da kusurlu olan ama zarar görecek ölçüde kusurlu olan devlet anlayışını tadil edecek, iyileştirecek bir demokratik hukuk devleti tanımı ve böyle bir demokratik hukuk devletinin olmazsa olmaz şartlarını ortaya koyalım. Bu konuda bence güzel şeyler söylendi. Daha da derinleştirmek gerekmiyor. Yani bugün içinde bulunduğumuz şartlarda önümüzü biraz açacak, sıkıntımızı biraz giderecek bir imkanı, bu tanım bize verebilir. Arkasından demiştim ki bu teorik tanımla Türkiye'deki uygulama arasındaki farklılıkları ortaya koyalım. Bunları da arkadaşlar ortaya koydu. Şimdi neden farklı, yani neden demokrasi İskandinav ülkelerinde şöyle uygulanıyor? Amerikada böyle uygulanıyor, Avrupada böyle uygulanıyor? Avrupa Birliğinin demokratik ölçüleri, Kopenhag kriterleri, şunlar şunlar. Bizde bu kusurlar niçin var? Mevcut anayasaya göre meşru, mevcut kanunlara göre, meşru, devleti yöneten meşru iktidarlar, gayri meşru iktidarlar bizim burada konuştuklarımızı bilmedikleri için mi bize bu baskıyı yapıyorlar? Ya da hiç de kabul edilebilir olmayan bir demokrasi anlayışını uyguluyorlar, burada bir bilgi sorunuyla mı karşı karşıyayız?

Hayır. Bana göre öyle değil. Bu milletten bu hakların esirgenmesinin bence 3 sebebi vardır. Bir tanesi o kültürel çatlak. Kültürel çatlak da şu anda iktidarı elinde tutanların karşı tarafı yok etme arzuları, yok etme kararlarıdır. İkincisi, ekonomik menfaattir, ekonomiyi ve devleti idare edenler, hepsinde aynı sıfatlar var demiyorum, üçünü de kendinde toplayanlar vardır, birini-ikisini temsil edenler vardır. Menfaati paylaşmak istemiyor. Üçüncüsü korku. Nedir bu korku? Bu sefer menfaatle ilgili değil bu korku; gerçek anlamda samimiyetle iyi olduğuna inandığı bir sistemin bozulma korkusu. İşte her zaman söylediğimiz dinciler iktidara gelirlerse şöyle yaparlar, böyle yaparlar korkusu. O halde bizim bu toplantıda hakları vermeyen, baskıları uygulayan, anti-demokratik yönetimde ısrar eden insanların bu gerekçelerine de temas etmemiz gerekiyor.

Mesela ekonomik menfaati adilane paylaşmayı istemediği için bunları yaptıklarını söylemek bir yanadır ve bu işe yarar bir şeydir. Başkalarının bunu bildiğini ifade eder, ama iş korku meselesine geldiğinde, bu korku anlamlıysa bu anlamın ortaya konması lazım, anlamsızsa anlamsızlığın ortaya konması lazım. Elbetteki uygulanmış biçimiyle mevcut rejimi tehdit ettiği iddia edilen tek cephe İslamcı, dinci cephe değildir. Başka cepheler de vardır. Anarşiyi kullanarak gerçekleştirilmek istenen etnik ayırımcılık vardır. Daha başkaları da vardır, içinde bulunduğum atmosferden hareketle İslamcılık açısından bu korkuya değinmek istiyorum. Şimdi diyorlar ki bu hak ve özgürlükler artırılırsa ve Batı tipi bir demokrasi verilirse, ülkenin birliği ve bütünlüğü tehlikeye düşecektir.15



15 Bu bölüm, 21-23 Temmuz 2000 tarihli III. Abant toplantısı müzakere'lerinden alınmıştır

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Başlık
Sonraki Başlık
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Başlık Sonraki Başlık İçindekiler