www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Şeriatçı, laikçi, demokrat ve başörtüsü

İngiltere'de Bangladeş asıllı Sabina Begüm, Luton kentindeki Dembigh Ortaokulu'na cilbab (eller ve yüz hariç vücudun tamamını örten dış giysi) giyerek gelmiş, okula böyle devam etmek istemişti. Okul yönetimi eylül 2002'de "bazı sağlık riskleri oluşturduğu ve öğrenciler arasında ayrıma yol açtığı" gerekçesiyle, cilbabı yasaklamış ve giymekte ısrar eden öğrenciyi de okuldan uzaklaştırmıştı. Öğrenci mahkemeye başvurdu, mahkeme Begüm'ün engellenmesinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı bir durum olmadığına karar verdi, Begüm temyize başvurdu. Üç yargıçtan oluşan yüksek mahkeme heyeti, Sabina Begüm'ün okuldan atılması yönündeki kararın hukuk dışı olduğunu açıkladı. Lordlar Kamarası hakimlerinden olan ve yüksek mahkeme heyetinde yer alan Lord Mummery, okulun tutumunun hatalı olduğunu, öğrencinin okulun dayattığı üniformayı dini inançlarından dolayı giymediği için okuldan atılamayacağını söyledi.

Gazetelerde yer alan yukarıdaki haber birçok yönden ilgi çekici:

1. Laiklik AB ülkelerinde farklı anlaşılıyor ve uygulanıyor; bazı ülkelerde aynı davada farklı kararlar verildiğini ve tesettürün kısmen yasaklandığını biliyoruz.

2. Aynı ülkede mahkemeler arasında önemli yaklaşım, yorum ve hüküm farklılıkları var; ilgili mahkeme okul yönetimini haklı ve Begüm'ün okuldan uzaklaştırılmasını Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygun bulurken yüksek mahkeme bu değerlendirmeye katılmıyor ve öğrenciyi haklı buluyor.

3. Bir öğrencinin inancı sebebiyle örtünmesi olayına bir taraf "sağlık tedbirleri ve öğrenciler arasında ayrım" açısından bakıyor, bu noktalara ağırlık vererek "din özgürlüğü"nü kısıtlıyor. Diğer taraf ise din özgürlüğünü ve eğitim hakkını öne alıyor, diğer gerekçeleri, hak ve özgürlüğü kısıtlamak için yeterli bulmuyor.

Başörtüsü, din eğitim ve öğretimi, nitelikleri belli olan dindarların kamu hizmetinde istihdamı gibi konularda ülkelerin tutumu iki uç ve bir orta olarak kendini gösteriyor. Uçlar dayatıyor, yasaklıyor, bastırıyor; orta ise bir orta yol buluyor, birlikte yaşamanın en uygun kurallarını oluşturmaya ve uygulamaya çalışıyor.

Şeriatçı (olduklarını iddia eden) bazı yönetimler her kadının örtünmesini buyuruyor ve dayatıyor. Laikçi yönetimler her kadının açılmasını emrediyor, açılmayanı bazı önemli haklarından mahrum ediyor. Laikliği "din özürlüğünün koruyucu kalkanı ve güvencesi olarak anlayan ve uygulayan ülkeler" ise "farklı inanç sahiplerine gerçek, açık ve kesin olarak zarar vermedikçe" inanç gereği bulunan kılık, kıyafet ve davranışlara dokunmuyor, bunlar sebebiyle inanç sahiplerinin hak ve özgürlüklerini kısıtlamıyor. Günümüzde başörtüsü konusu bu üç yaklaşımın açık alameti, adeta bayrağı haline geldi; başörtüsüne karşı tavra bakarak ülkenin yaklaşımını rahatça belirleyebilirsiniz.

Hem demokrat, laik ve haklara saygılı olduğunu açıklayan hem de bazı inanç sahiplerine farklı davranan, onları önemli haklarından mahrum eden, bu yüzden yaşanan ıztıraplara ve çalkantılara kulak tıkayan anlayışın ömrü uzun olamaz, sebep olacağı sosyal rahatsızlıklar onun ömrünü kısaltır ve er veya geç ortaya gelmeye mecbur olur. Bütün temennimiz ülkemizde bu beklentinin fazla uzamaması, en az zararla orta yolun bulunması ve çekilen acıların sona ermesidir.

4 Mart 2005
Cuma

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Makale
Sonraki Makale
İçindekiler
Tarihe Göre:
Önceki Makale
Sonraki Makale
Makale Listesi
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:


 
Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Makale Sonraki Makale İçindekiler Tarihe Göre: Önceki Makale Sonraki Makale Makale Listesi