www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın Web Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Din ve Düşünce Özgürlüğü
Çağımız insan hak ve hürriyetlerinin en fazla konuşulup tartışıldığı, bu kavram ve kurumun, demokrasinin ögesi ve gelişmişliğin ölçüsü kılındığı bir çağdır. İnsan hak ve hürriyetleri içinde en fazla önem verileni ve kurban edileni de din ve fikir hürriyetidir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi bu iki hakkı bir maddede düzenlemiş, 18. maddesinde "Her şahsın fikir, vicdan ve din hürriyetine hakkı vardır..." ilkesine yer vermiştir. Bu maddenin devamı din ve kanaatin ifadesi, öğretilmesi ve uygulanması konularında geniş hürriyetler getirmektedir. 19. maddede ise düşüncenin ve bilginin her vasıta ile elde edilmesi ve yayılması hakkını düzenlemiştir. Beyannamenin 29. maddesi hürriyetlerin sınırlanması ile ilgili olup "başkalarının hak ve hürriyetlerini, ahlak, nizam ve genel refahı korumak, Birleşmiş Milletler'in gaye ve prensiplerine aykırı olmamak" sınırlarına yer vermiştir.
Bu vesikaya bütün milletler imza koyduğu ve daha sonraki milletlerarası andlaşmalarda aynı hüküm ve ilkeler teyit edilerek tamamlandığı halde bazı ülkeler, anayasalarında bu ilkelerden sapmışlar, fikir ve din hürriyetini -ruhuna ve özüne aykırı- sınırlarla daraltmışlardır. Bu açıdan 1982 Anayasasına baktığımızda görülen manzara şudur:
a) Din hürriyeti daha ziyade kayıt ve sınır içine alınabilmek maksadıyle fikir hürriyetinden ayrılmış ve "din ve vicdan hürriyeti" başlığı altında 24. maddede müstakil olarak düzenlenmiştir.
b) Maddede, Beyannamede olduğu gibi "din hürriyeti" denilecek yerde "vicdan, dinî inanç ve kanaat hürriyeti" denilmiş, böylece kavramın içi boşaltılmıştır. Çünkü vicdan, dinî inanç ve kanaat, insanın kafasının ve kalbinin içindedir. Ona hiç kimsenin müdahale imkanı yoktur ki, bunu engellemek için hürriyet getirmeye ihtiyaç hasıl olsun! Müdahale ancak, dinî inanç ve düşüncenin açıklanması, tek başına veya toplu olarak, genel ve özel uygulama halinde ortaya konması halinde söz konusu olmaktadır. Beyanname "ibadet, ayin, öğretim ve uygulama ile açıklama" alanlarında din hürriyeti getirdiği halde 82 Anayasası yalnızca ibadet ve ayin hürriyeti getirmiş, bunu da 14. madde başta olmak üzere birçok madde ile sınırlamıştır. Başlangıç kısmına ve 14. maddeye göre "devlet düzenini dine dayandırma" amacına yönelik olduğnu kabul edilebilecek herhangi bir açıklama, Kur'an-ı Kerim ayetlerini tercüme etme şeklinde bile olsa yasaktır, ayrıca ceza kanununun ilgili maddesine göre cezayı muciptir. 42. maddeye göre din eğitimi ve öğretimi, belli ilke ve inkılaplar doğrultusunda, devletin gözetimi ve denetimi altında yapılacaktır. Bu sınırlara uygun düşmeyen din eğitim, öğretimi ve hürriyeti mevcut değildir. Ayrıca ilgili kanunlara göre dinî dernek kurmak, özel bir dinî eğitimden ibaret olan tekke faaliyetlerinde bulunmak, dinî olduğuna inanılan kılık ve kıyafeti kullanmak... yasaktır.
Özetlemek gerekirse yürürlükte olan anayasaya göre yalnızca ibadet ve ayin hürriyeti vardır, o da çeşitli yönlerden sınırlanmıştır.
Fikir hürriyetine gelince; 25. maddede daha geniş çerçeveli bir hürriyet olarak düzenlenmiş olmakla beraber bu maddenin devamı ile başlangıç, 14. madde vb. ile hayli sınırlanmış, bu sınırlamalar, Evrensel Beyanname ile daha sonraki vesikaların öngördüğü sınırları çok aşmış; yani daraltılmıştır. Bu sınırlamalara göre birçok konuda ve daha ilginci bazı tarihi şahıslar ve olaylarla ilgili bilgi nakli ve bu bilgilerin yorumlanması, ayrıca açıklanması caiz olan düşüncenin de bazı dillerle açıklanması yasaklanmıştır.
Çağdaş, demokrat, insan hak ve hürriyetlerine saygılı, laik hukuk devleti olarak nitelenen devletimizde, din ve düşünce hürriyeti ile ilgili durum ve seviye bundan ibarettir.


 

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Bu Kitapta:
Önceki Makale
Sonraki Makale
İçindekiler
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Ramazan Özel
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Bu Kitapta: Önceki Makale Sonraki Makale İçindekiler