www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Aşırılık, kavga, ihtilaf

Yurtdışından yazan bir okuyucumuzun 10 kadar sorusunu cevaplandırıyorduk:

2. İslâm'da ifrat ve tefrit ne demektir? Yaşantımızın ifrat veya tefrit olacağını nerden bileceğiz?

Cevap:

İfrat ve tefrit, "aşırı gitmek, ölçüyü kaçırmak" demektir. Orta ve normal olanın daha fazlasına ifrat, daha azına tefrit denir.

Bir örnek verelim:

Sevgili Peygamberimiz (s.a.) vahiy yoluyla aldığı ve öğrendiği dini bize anlatmış ve uygulayarak da yol göstermiştir. Dinin içinde ibadetler de vardır. İbadetlerin, normal, işinde gücünde insanlar için gerekli, yararlı ve yeterli olan kısmını da belirlemiştir. Sahabeden üç kişi, Peygamberimiz'in günlük ibadetlerini öğrenince kendilerinkini azımsamış ve birisi devamlı/hergün oruç tutmaya, ikincisi sabaha kadar uyumayıp namaz kılamaya, üçüncüsü de karısı ile ilişkisini kesmeye karar vermişlerdi. Peygamberimiz bunu duyunca hemen yanlarına gitti, kararlarından vazgeçmelerini söyledi; kendisinin de böyle yapmadığını (gece bir süre uyuduğunu, bazı günler oruç tutmadığını, eşleriyle de ilgilendiğini) sözlerine ekledi.

Başka bir örnekte de "Beni Rabbim yediriyor ve içiriyor (yeme ve içme ihtiyacımı başka şekilde gideriyor, sizin durumunuz benden farklı)" buyurmuştu.

İşte bu örneklerde herkesin kendi durumuna ve şartlarına göre normal olan ile aşırı olan gösterilmiş oluyor.

Bir kimse üzerinde kendinin ve başkalarının hakları vardır. Bunlar arasında denge korundukça orta yolda yürünmüş, bazıları lehine diğerlerinin hakları verilmediğinde ifrata ve tefrite sapılmış olur.

3. Yahudiler, Hırıstiyanlar ve biz Müslümanların kavgalarının temelinde kadim din savaşlarının yattığını biliyoruz. Neden herşey en sonunda kavgaya dayanıyor?

Cevap:

Bu dinî grupların aralarındaki savaşların temelinde kesinlikle kadim din savaşları yatmıyor. Aksine, dünyevî çıkar çatışmaları yatıyor ve din de bu dünyevî kavgaya alet ediliyor.

4. Hadislerde "İnsanlar hiç günah işlemeselerdi, Yüce Allah insanları yeryüzünden siler başkalarını getirirdi" ve "Öncekilerin başına gelenler sizin başınıza gelmeden öleceğinizi mi sanıyorsunuz" buyuruluyor. Bu gibi hadisler tam olarak neyi anlatmaktadır?

Cevap:

Bizim bu iki hadisten alacağımız ders şu olmalıdır:

Allah, yaratıp dünyaya gönderdiği âdemoğullarına irade ve güç vermiş, bununla hem iyi ve rızasına uygun olanı, hem de kötü ve rızasına aykırı olanı yapmalarına imkân sağlamış, onları bu iki tutum arasında tamamen serbest bırakmıştır. Bunun da hikmeti "akıl, irade ve gücün hürriyet içinde kullanılması ve her bir bireyin insanlığını gerçekleştirmesi"dir. Sorulacak soru, "Allah niçin günah işletiyor" değil, "İyi olanı da yapmak elimizde olduğu halde, niçin kötüyü yapıyoruz" şeklinde olmalıdır.

İkinci hadis bize, Müslümanca bir hayat mücadelesinde güç veriyor, kötülüğün de var olduğu bir dünyada başımıza gelebilecekler hakkında uyarıyor ve moral çöküntüsüne düşmemizi engelliyor.

5. Şu andaki İslâm dünyasına bir bakalım. Bu bölünmüşlüğü ve keşmekeşi nasıl açıklayabiliriz? Şii Sünni'nin, bir cemaat diğerinin kuyusunu kazıyor. Ve bunları da hep dinimize dayandırarak yapıyor. Bazen dalında otorite sayılan bilim adamları bile din adına öyle şeyler söylüyor ki kanlarımız donuyor. Bütün işi araştırmak olan ve 'havas' diye tabir edilenler böyle olursa, bizim gibi 'avam'ın hali nice olur?

Cevap:

Sözü edilen kötülükler yalnızca dinleri ve menfaatleri farklı olanlar arasında değil, dinsizler arasında da olabiliyor. Ayrıca din ve mezhepleri farklı olanlar arasında iyi ilişkiler de kurulabiliyor. Şikayet konusu ettiğiniz kötülükler dinden ve mezhepten kaynaklanmıyor; çünkü dinimiz ve mezheplerimiz, mensuplarını buna sevk etmez. İslâm'ın en temel değerlerine göre "mezhep ve cemaati hir ne olursa olsun bütün Müslümanlar kardeştir." "Ayrıca, başka din mensupları, bizim din özgürlüğümüze ve yurdumuza saldırmadıkça, onlarla adalet ve iyilik temelinde ilişki kurmak esastır.

24.08.2007

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Önceki Makale
Sonraki Makale
Makale Listesi
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Önceki Makale Sonraki Makale Makale Listesi