www.HayrettinKaraman.net: İslâm Hukuku Profesörü Hayrettin Karaman'ın İnternet Sitesi
Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
 


Dindarlaşma ve başörtüsü

TESEV'in yaptırdığı "Değişen Türkiye'de Din, Toplum ve Siyaset" anketi üzerinde birçok yorum yapıldı. Ben anketi yöneten Ali Çarkoğlu ve Binnaz Toprak ile yaptıran kurumun başkanı Can Paker'in, kendileriyle yapılan röportajlarda söyledikleri içinden üç konuya ait düşüncelerimi yazacağım: Dindarlaşmanın ekonomik kalkınma ile ilişkisi, dindarlaşmaya rağmen başörtüsü uygulama ve talebinin azalması, siyasal İslam.

Sayın Paker "ekonomik kalkınma ve modernleşme ilerledikçe dindarlaşmanın azalacağını veya mahiyet değiştireceğini" söyledi.

Bu konuda yapılan yeni araştırmalar ile dünyada görülen gelişmeler, yukarıdakine benzer sekülerleşme teorilerinin yetersiz hale geldiğini gösteriyor. Çünkü hem kalkınmış hem de kalkınmakta olan ülkelerde dine yöneliş ve dindarlaşma olgusunda patlama yaşanıyor; bu sebeple yeni açıklamalara, teorilere ihtiyaç duyuluyor.

Zenginlik ve refah ile dindarlaşma arasındaki ilişki eskiden beri dini metinlerin de üzerinde önemle durdukları bir meseledir. Hem dinin ana kaynaklarında hem de kültürde dindarlaşmayı yalnızca zenginlik ve refahın değil, yoksulluğun da olumsuz etkileyebileceği ifade edilmiş, ama eğitim yoluyla her iki kesimde de dindarlaşmanın sağlıklı olarak sürdürülebileceği öngörülmüştür. İnsanlar hem varlıkla hem de yoklukla imtihan edilirler; varlık içinde dindar olmak da, yokluk içinde dindar olmak da zordur, fakat mümkündür, vakidir; bu yüzden değerlidir ve teşvik edilmiştir. Dindarlaşmanın sebepleri aranırken insanın madde ötesi varlık ve bağlantısının, buna bağlı olarak manevi tatmin araçlarına ihtiyacının hesaba katılması kaçınılmazdır. Unutmayalım ki, yoksullar kendilerini yalnızca dinle avutmuyorlar, dünyayı huzursuz eden daha nice boşalma, ikame ve telafi yolları var.

Ali Çarkoğlu, "Siyasal İslam'ın kamusal alanda dile getirilişinin bir limitine gelinmiş durumda. Artık siyasal İslam dalgası, geriye, kişilerin özel yaşamına dönme eğiliminde. Yine siyaset üzerinde 'dini' pek çok yeni talep olacak, ama bunlar türban gibi talepler olmayacaktır. İşin doğası değişiyor" diyor.

Bu konuda var oluş ile talebi birbirinden ayırmak gerekiyor. Mesela İslam örnek olarak alındığında dinin siyasi alanı etkilemesi bir inanç, bir din hükmü olarak daima vardır ve var olacaktır. Bunun dile getirilmesi, talep edilmesi ise şartlara ve imkanlara göre ortaya çıkar. İslam mensuplarını "güçlerinin yetmeyeceği emirlerle yükümlü kılmaz", yine İslam'a göre "iki kötüden birini seçmek zaruri hale gelirse daha az kötü olan seçilir". Bir başka kural şudur: "Hepsini alamıyorsan, hepsini terk etme; yani ya hep, ya hiç değil, alabildiğin, yapabildiğin kadar". Müslümanlar bu kuralları hiç unutmazlar, devamlı konuşur ve durum değerlendirmesi yaparlar. Değerlendirme farklarına dayalı aşırı/zamansız çıkışlar olabilir, ama büyük kitle kurallara bağlı kalır. Hasılı İslam'ın, hayatın bütününde egemen olması talebi bir inanç olarak hep vardır, uygulama ve talep ise imkanlara bağlı olarak değişir.

Dindarlaşmanın artması yalnızca bizde değil, bütün dünyada görülen bir vakıa. Bize göre bunun önemli sebeplerinden ikisi "insanın mahiyeti gereği olan ihtiyaç ve eğitimdir". Türkiye'de din eğitiminin önüne bunca engel konmuş olmasına rağmen -ihtiyaca cevap verecek bir ikame mevcut olmadığı ve olamayacağı için- sivil toplumun hem örneklik hem de hasbi (Allah rızasını kazanmak için yapılan) eğitimi sayesinde dindarlaşma artmaktadır, artacaktır.

Peki buna rağmen nasıl oluyor da başörtüsü talebi ve uygulamasında bir azalma, bir gevşeme görülüyor?

Bu soruyu ve diğer konuları gelecek yazıya bırakalım.

10 Aralık 2006
Pazar

  Şu anda sayfası gösterilen kitap.
Önceki Makale
Sonraki Makale
Makale Listesi
Site Sayfaları
Ana Sayfa
Hakkında
Makaleleri
Kitapları
Soru Konuları
Soru Listesi
Hayrettin Karaman`ın Sohbetleri
Şiirleri
Bütün site içeriğinin genel kelime indeksi.
Sitede Arama
Hayrettin Karaman'ın Siteye Son Eklenen Yazıları
E-posta
Siteyi Link ve Kaynak Gösterimi
m.HayrettinKaraman.net Mobil-Metin Versiyonu Hakkında

Facebook Sayfası:

Bulunduğunuz Sayfayı:



Sayfa başına gider Siteden rastgele bir sayfa seçer. Hafızadaki önceki sayfaya döner Hafızadaki sonraki sayfaya döner
   
Önceki Makale Sonraki Makale Makale Listesi